Vermogensbelasting 2026: uitleg, vrijstellingen en berekening
In 2026 is het heffingsvrije vermogen €59.357 per persoon en €118.714 voor fiscale partners samen. Box 3 belast het berekende rendement, met een tarief van 36%. De verdeling tussen spaargeld, beleggingen en schulden bepaalt de forfaitaire uitkomst.

- Box 3 hangt af van het belastingjaar, je vermogenssamenstelling en de toepasselijke regeling.
- Houd forfaitair en werkelijk rendement, vrijstellingen en dividendbelasting uit elkaar.
- Een algemeen rekenvoorbeeld is geen vaststelling van jouw persoonlijke aanslag.
‘Vermogensbelasting’ is de gebruikelijke naam voor de belasting over inkomen uit sparen en beleggen in box 3. Je betaalt niet simpelweg 36% over je vermogen. Eerst wordt het belastbare rendement bepaald; daarover wordt het tarief toegepast. Onderstaande voorbeelden betreffen een Nederlandse particuliere belastingplichtige, zonder bijzondere vrijstellingen, tenzij anders vermeld.
Bedragen en percentages voor 2026
| Onderdeel | 2026 | Status op 19 oktober 2026 |
|---|---|---|
| Heffingsvrij vermogen | €59.357 per persoon | Vastgesteld |
| Fiscale partners samen | €118.714 | Vastgesteld; voorwaarden fiscaal partnerschap gelden |
| Box 3-tarief | 36% | Vastgesteld |
| Banktegoeden | 1,28% forfaitair rendement | Voorlopig; definitief begin 2027 |
| Beleggingen en overige bezittingen | 6,00% forfaitair rendement | Vastgesteld |
| Schulden | 2,70% forfaitair rendement | Voorlopig; definitief begin 2027 |
| Schuldendrempel | €3.800 per persoon; €7.600 samen | Alleen het meerdere telt als aftrekbare box 3-schuld |
Deze parameters komen uit de Belastingdienstberekening voor de voorlopige aanslag 2026. Bij spaargeld en schulden kan de definitieve aanslag afwijken doordat die rendementspercentages nog worden vastgesteld. De bedragen €57.684 en €115.368 horen bij 2025 en worden hier niet gebruikt voor 2026.
Welke bezittingen vallen in box 3?
Denk aan banktegoeden, aandelen, fondsen, crypto en bepaalde overige bezittingen, zoals een tweede woning. Niet ieder vermogensbestanddeel hoort in box 3: een eigen woning kan in box 1 vallen en een aanmerkelijk belang kan in box 2 vallen. Ook pensioenproducten en vrijstellingen kennen eigen voorwaarden. Gebruik voor de indeling de aangifte-instructies, niet alleen de naam van een rekening.
Zo bereken je de forfaitaire belasting
- Neem de box 3-bezittingen op 1 januari 2026 en verdeel ze over banktegoeden en beleggingen/overige bezittingen.
- Trek de schuldendrempel af van kwalificerende box 3-schulden. Een negatief aftrekbaar bedrag wordt nul.
- Bereken het rendement: banktegoeden × 1,28% + beleggingen/overige bezittingen × 6,00% − aftrekbare schulden × 2,70%.
- Bereken de rendementsgrondslag: bezittingen − aftrekbare schulden.
- Trek het heffingsvrije vermogen af. Is de uitkomst negatief, dan wordt de grondslag sparen en beleggen nul.
- Bereken het belastbare aandeel: grondslag sparen en beleggen / rendementsgrondslag.
- Vermenigvuldig het berekende rendement met dat aandeel, en daarna met 36%.
De voorbeelden gebruiken ongeronde tussenuitkomsten en tonen de uiteindelijke belasting afgerond op centen. De aangifte kan door voorgeschreven afrondingen een klein verschil geven. Een negatieve of nul-rendementsgrondslag, bijzondere vrijstelling of andere bijzondere situatie vraagt de officiële aangifteberekening.
Voorbeeld 1: €100.000 spaargeld, geen fiscale partner
Het berekende rendement is €100.000 × 1,28% = €1.280. De grondslag na vrijstelling is €100.000 − €59.357 = €40.643. Het belastbare aandeel is 40,643%. Het voordeel uit sparen en beleggen is €1.280 × 40,643% = €520,2304. De belasting is €520,2304 × 36% = €187,28. Dit is een voorlopige forfaitaire uitkomst; het percentage voor banktegoeden kan nog wijzigen.
Voorbeeld 2: €100.000 beleggingen, geen fiscale partner
Het berekende rendement is nu €100.000 × 6,00% = €6.000. De grondslag blijft €40.643. Het voordeel is €6.000 × 40,643% = €2.438,58. De belasting is €2.438,58 × 36% = €877,89. Gelijk vermogen kan dus een andere belasting opleveren door een andere samenstelling.
Voorbeeld 3: €50.000 sparen en €100.000 beleggen
Zonder schulden of fiscale partner is het forfaitaire rendement €640 + €6.000 = €6.640. De rendementsgrondslag is €150.000 en na vrijstelling resteert €90.643. Het aandeel is €90.643 / €150.000. Het voordeel wordt €4.012,4635; 36% daarvan is €1.444,49.
Voorbeeld 4: fiscale partners met €150.000 spaargeld
Neem aan dat de gezamenlijke vrijstelling volledig van toepassing is. De grondslag is €150.000 − €118.714 = €31.286. Het berekende rendement is €1.920. De belasting is €1.920 × (€31.286 / €150.000) × 36% = €144,17 gezamenlijk. De verdeling van de gezamenlijke grondslag in de aangifte kan ook andere belastingeffecten hebben; dit voorbeeld toont alleen de gezamenlijke box 3-berekening.
Voorbeeld 5: sparen, beleggen en een box 3-schuld
Eén persoon bezit €50.000 spaargeld, €150.000 beleggingen en heeft €20.000 kwalificerende box 3-schuld. Aftrekbaar is €20.000 − €3.800 = €16.200. Het berekende rendement is €640 + €9.000 − €437,40 = €9.202,60. De rendementsgrondslag is €200.000 − €16.200 = €183.800; na vrijstelling resteert €124.443. De belasting is €9.202,60 × (€124.443 / €183.800) × 36% = €2.243,05.
Wanneer telt het werkelijk rendement?
Als het volgens de wettelijke tegenbewijsregels berekende werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire box 3-inkomen, kan de heffing daarop worden aangepast. Werkelijk rendement is niet alleen ontvangen rente of dividend: ook waardeveranderingen tellen mee. Het betreft je totale relevante vermogen gedurende het kalenderjaar; bij deze methode wordt geen heffingsvrij vermogen afgetrokken. Zie de uitleg over werkelijk rendement.
Een eigen rekenvoorbeeld: in een jaar ontvang je €800 spaarrente en €500 dividend; je aandelen dalen €2.000 in waarde, zonder aankopen of verkopen. Samen is dat −€700. Voor de tegenbewijsberekening wordt een negatief totaal op nul gesteld. Een verlies is onder deze regeling niet vrij naar een ander jaar te verplaatsen. Transacties, stortingen, opnames, schuldrente en vastgoed vragen aanvullende berekeningen volgens de officiële instructies.
Wat betekent de peildatum precies?
Voor de forfaitaire vermogenssamenstelling is 1 januari het uitgangspunt. Dat betekent niet dat elke beweging later in het jaar fiscaal irrelevant is: voor werkelijk rendement tellen inkomsten en waardeveranderingen in het hele kalenderjaar. Ook bestaan regels tegen peildatumarbitrage bij tijdelijk verschuiven van beleggingen naar spaargeld of schulden. Een verkoop vlak rond de jaarwisseling is daardoor niet automatisch een belastingbesparing.
Gegevens voor je aangifte verzamelen
- Jaaroverzichten en waarden per 1 januari, inclusief buitenlandse rekeningen en crypto.
- De juiste vermogenscategorie en eventuele vrijstelling per bezit.
- Schuldstanden en kwalificatie van schulden; een box 1-hypotheek is niet automatisch box 3-schuld.
- Voor werkelijk rendement ook begin- en eindwaarden, inkomsten, transacties, stortingen en opnames.
- Gegevens van je fiscale partner en ingehouden dividendbelasting afzonderlijk.
Belasting na 2026
Een voorgenomen toekomstig stelsel op basis van werkelijk rendement is geen vervanging van de geldende berekening voor 2026. De huidige tegenbewijsregeling moet daarvan worden onderscheiden. Gebruik voor je aangifte de regels van het betreffende belastingjaar en controleer bij de definitieve aanslag de vastgestelde spaar- en schuldpercentages.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vermogen is vrijgesteld in 2026?
€59.357 per persoon. Bij volledige toepassing van de gezamenlijke vrijstelling voor fiscale partners is dat €118.714.
Is het box 3-tarief 36% van mijn vermogen?
Nee. Het tarief van 36% wordt toegepast op het berekende belastbare rendement.
Staan alle forfaitaire percentages vast?
Nee.6,00% voor beleggingen staat vast.1,28% voor banktegoeden en 2,70% voor schulden zijn voorlopig voor 2026.
Geldt bij werkelijk rendement ook de vrijstelling?
Nee. Voor de tegenbewijsberekening telt het werkelijke rendement over het totale relevante vermogen zonder heffingsvrij vermogen.
Passende vervolgartikelen
Bronnen en controle
Deze inhoud en de onderstaande officiële bronnen zijn gecontroleerd op 19 oktober 2026. Rekenvoorbeelden met fictieve invoer staan los van actuele koersen en tarieven.
Brokers.nl geeft geen beleggingsadvies; we bieden objectieve informatie en vergelijkingen. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Controleer actuele kosten en voorwaarden altijd bij de aanbieder zelf.
Onderbouwing en redactionele verantwoordelijkheid
Openbare bronstukken en redactionele analyse; voorbeelden in het artikel zijn geen gemeten beleggingsresultaten.
De uitwerking is algemene uitleg, geen beoordeling van jouw aangifte. Controleer het belastingjaar en vraag bij een ingewikkelde situatie passend fiscaal advies.
Bronnen en vastgelegde controledatums
- Belastingdienst: berekening box 3-inkomen 2026Vastgelegde broncontrole: 2026-10-19
- Belastingdienst: werkelijk rendementVastgelegde broncontrole: 2026-10-19
- Belastingdienst: dividendbelastingVastgelegde broncontrole: 2026-10-19
De datums horen bij de betreffende broncontrole. Een oudere peildatum wordt niet vernieuwd doordat de vormgeving of bronvermelding verandert.
Redactionele aanvulling · 28 oktober 2026
: Samenvatting, bronverantwoording, redactionele verantwoordelijkheid en vervolgleestips verduidelijkt.
Dit is geen claim dat een nieuwe rekening, orderuitvoering of onafhankelijke expertbeoordeling is getest.
Inhoudsopgave

