Vermogensbelasting 2026: uitleg, vrijstellingen en berekening

Vermogensbelasting 2026 in het kort

Hoewel vaak gesproken wordt over vermogensbelasting, bestaat deze belasting officieel niet meer als aparte heffing. In Nederland wordt vermogen belast via box 3 van de inkomstenbelasting.

Voor de berekening kijkt de Belastingdienst naar je vermogen op 1 januari 2026.

Wat is vermogensbelasting?

Met vermogensbelasting wordt meestal de belasting bedoeld die je betaalt over vermogen in box 3. De overheid belast daarbij niet alleen spaargeld, maar ook andere bezittingen zoals aandelen, ETF’s, obligaties, cryptovaluta en tweede woningen.

Het doel van box 3 is om belasting te heffen over vermogen dat niet onder box 1 of box 2 valt. Hierbij kijkt de Belastingdienst naar de waarde van je bezittingen op de peildatum en trekt daar eventuele schulden vanaf.

Pas wanneer je vermogen boven het heffingsvrije vermogen uitkomt, ontstaat een belastbaar bedrag.

Voor veel huishoudens betekent dit dat zij geen belasting betalen, terwijl grotere vermogens wel gedeeltelijk worden belast.

Hoe werkt box 3 in 2026?

De berekening van box 3 bestaat uit verschillende stappen.

Eerst wordt gekeken naar alle bezittingen die meetellen voor het vermogen. Vervolgens worden bepaalde schulden afgetrokken. Het resultaat vormt het nettovermogen.

Daarna wordt het heffingsvrije vermogen toegepast. Alleen het deel boven deze grens wordt meegenomen in de uiteindelijke berekening.

Belangrijk is dat de Belastingdienst niet kijkt naar het gemiddelde vermogen gedurende het jaar. Alleen de situatie op 1 januari is bepalend.

Dat betekent dat veranderingen later in het jaar geen invloed hebben op de belasting die je over dat jaar betaalt.

Voor beleggers en spaarders is de peildatum daarom een belangrijk moment.

Welke bezittingen tellen mee?

Veel mensen denken bij vermogen uitsluitend aan spaargeld. In werkelijkheid kijkt de Belastingdienst naar een veel breder overzicht van bezittingen.

Onder andere de volgende bezittingen tellen mee:

• Spaargeld
• Betaalrekeningen
• Aandelen
• ETF’s
• Beleggingsfondsen
• Obligaties
• Cryptovaluta
• Tweede woningen
• Vakantiewoningen
• Contant geld boven de vrijstelling

Hierdoor kan het belastbare vermogen aanzienlijk hoger uitvallen dan verwacht.

Wat telt niet mee?

Niet alle bezittingen vallen in box 3.

Daardoor kan een huishouden een aanzienlijk vermogen bezitten zonder dat alles belast wordt in box 3.

Vermogensbelasting berekenen in 2026

De exacte berekening hangt af van de omvang en samenstelling van je vermogen.

Een vereenvoudigd voorbeeld:

In dit voorbeeld wordt alleen het vermogen boven de vrijstelling meegenomen in de berekening.

Voorbeeld voor fiscale partners

Voor fiscale partners ligt de vrijstelling aanzienlijk hoger, waardoor minder vermogen wordt belast.

Vermogensbelasting over spaargeld

Spaargeld vormt voor veel Nederlanders het grootste deel van hun vermogen.

Zowel geld op een spaarrekening als geld op een betaalrekening telt mee voor box 3. Door de stijgende spaarrentes van de afgelopen jaren hebben steeds meer huishoudens een vermogen opgebouwd dat boven de vrijstellingsgrens uitkomt.

Hierdoor krijgen meer mensen te maken met belasting over hun vermogen.

Het is daarom verstandig om regelmatig inzicht te houden in de totale omvang van je spaargeld.

Vermogensbelasting over aandelen en beleggingen

Ook beleggingen worden meegenomen in box 3.

Hieronder vallen onder andere:

• Aandelen
• ETF’s
• Obligaties
• Beleggingsfondsen
• Certificaten

Beleg je via een online broker? Dan wordt de waarde van je portefeuille op de peildatum meegenomen in de berekening.

Voor actieve beleggers kan een stijgende portefeuille daardoor leiden tot een hogere belastingdruk.

Wil je meer weten over beleggen? Bekijk dan ook onze pagina’s over aandelen brokers, ETF brokers en brokerkosten.

Vermogensbelasting over crypto

Cryptovaluta behoren eveneens tot het vermogen.

De waarde van Bitcoin, Ethereum en andere digitale valuta op 1 januari wordt meegenomen in box 3.

Veel beleggers realiseren zich niet dat ook crypto moet worden opgegeven bij de belastingaangifte. Toch geldt hiervoor dezelfde verplichting als voor andere vermogensbestanddelen.

Heb je een cryptoportefeuille? Dan is het verstandig om de waarde op de peildatum goed vast te leggen.

Vermogensbelasting verlagen: 7 mogelijkheden

Niemand betaalt graag meer belasting dan nodig is. Hoewel box 3 niet volledig kan worden vermeden, zijn er wel manieren om de belastingdruk te beperken.

1. Maak gebruik van het heffingsvrije vermogen

Iedere belastingplichtige heeft recht op een vrijstelling. Zorg ervoor dat je weet hoeveel hiervan beschikbaar is.

2. Verdeel vermogen tussen partners

Fiscale partners hebben gezamenlijk recht op een hogere vrijstelling.

3. Houd rekening met schulden

Bepaalde schulden mogen worden afgetrokken van het vermogen.

4. Bouw pensioenvermogen op

Pensioenvermogen valt buiten box 3.

5. Maak gebruik van schenkingen

Door vermogen tijdig over te dragen kan het belastbare vermogen dalen.

6. Controleer de peildatum

De situatie op 1 januari bepaalt de belastingheffing.

7. Breng je vermogen in kaart

Veel mensen hebben geen volledig overzicht van hun bezittingen. Een goede inventarisatie voorkomt verrassingen.

Verwachte veranderingen na 2026

De regels rondom box 3 zijn de afgelopen jaren regelmatig gewijzigd.

De overheid werkt aan een stelsel waarbij belasting meer gebaseerd wordt op het werkelijke rendement dan op fictieve rendementen. Hierdoor kunnen de regels in de toekomst opnieuw veranderen.

Voor beleggers, spaarders en huishoudens met een groter vermogen is het daarom verstandig om ontwikkelingen rondom box 3 goed te volgen.

Veelgestelde vragen

Gebruikte bronnen

1. Belastingdienst, heffingsvrij vermogen
2. Belastingdienst, bezittingen die meetellen Box 3
3. Eerste kamer, wet werkelijk rendement

Brokers.nl geeft geen beleggingsadvies; we bieden objectieve informatie en vergelijkingen. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Controleer actuele kosten en voorwaarden altijd bij de aanbieder zelf.